Dziś, 31 października 2025 roku, przypada kolejna rocznica śmierci Wincentego Witosa – wybitnego działacza ludowego, trzykrotnego premiera II Rzeczypospolitej, symbolu uczciwości
i służby narodowi.
W całej Polsce – a zwłaszcza w jego rodzinnych Wierzchosławicach – wspominana jest postać człowieka, który „z chłopa uczynił obywatela”.
Od chłopskiego pola do Sejmu
Wincenty Witos urodził się 21 stycznia 1874 roku w Wierzchosławicach koło Tarnowa, w ubogiej rodzinie chłopskiej. Od najmłodszych lat pracował na roli, a mimo braku wykształcenia formalnego, był samoukiem o ogromnej ciekawości świata i silnym poczuciu sprawiedliwości.
Witos szybko zaczął angażować się w życie społeczne wsi – został wójtem Wierzchosławic, później posłem do Sejmu Galicyjskiego, a w wolnej Polsce – trzykrotnym premierem II RP (w latach 1920, 1923 i 1926).
Jako przywódca ruchu ludowego walczył o prawa chłopów, oświatę i samorządność. W jego słowach pobrzmiewała wiara, że Polska może być silna tylko wtedy, gdy każdy jej obywatel czuje się współgospodarzem kraju.
Polityk, który nie zapomniał, skąd pochodzi
Wincenty Witos był jednym z nielicznych polityków, którzy – mimo władzy i zaszczytów – zachowali prostotę i skromność.
Nie wyrzekł się swoich korzeni i do końca życia podkreślał, że chłop polski to fundament narodu.
Podczas zamachu majowego w 1926 roku stanął po stronie legalnych władz, sprzeciwiając się Piłsudskiemu. Po przewrocie był więziony i szykanowany. W czasie II wojny światowej odmówił współpracy z Niemcami, co przypłacił represjami i internowaniem.
Ostatnie dni i pogrzeb
Witos zmarł 31 października 1945 roku w Krakowie, w szpitalu oo. Bonifratrów.
Jego pogrzeb stał się wielką manifestacją narodową – trumna z ciałem została przewieziona pieszo do Wierzchosławic, gdzie spoczął na cmentarzu parafialnym. W kondukcie pogrzebowym szli rolnicy, działacze ludowi, przedstawiciele duchowieństwa i zwykli obywatele, którzy przyszli oddać hołd „premierowi chłopów”.
Dziedzictwo Wincentego Witosa
Wincenty Witos pozostaje jednym z najwybitniejszych symboli ruchu ludowego w Polsce.
Jego imię noszą dziś szkoły, place i instytucje, m.in.: Muzeum Wincentego Witosa w Wierzchosławicach, Pomnik na placu Trzech Krzyży w Warszawie, Uniwersytet Ludowy im. Wincentego Witosa, liczne ulice i szkoły w całej Polsce.
Jego życie i działalność są przypomnieniem, że miłość do ojczyzny można łączyć z troską o codzienność zwykłych ludzi.
Wincenty Witos to postać wyjątkowa – symbol patriotyzmu, uczciwości i społecznej solidarności.
